Kaygı Bozukluğu
Gün boyu süren, durduramadığınız endişe; sürekli kötü bir şey olacakmış hissi.
Kısa cevap
Kaygı bozukluğu, endişenin olayla orantısız hâle gelmesi ve kendiliğinden kapanmamasıdır. Yaygın kaygı bozukluğunda kişi sağlık, iş, para ve sevdikleri gibi birçok konuda çoğu gün endişelenir; bir endişe biter bitmez yerine yenisi gelir. Sürekli tetikte olma, kas gerginliği, uykuya dalamama ve odaklanma güçlüğü tipik belirtilerdir. Kaygı kaçınmayla beslenir: endişe veren durumdan uzak durmak kısa vadede rahatlatır, uzun vadede kaygıyı büyütür. Tedavide amaç kaygıyı yok etmek değil, hayatı yönetmeyecek bir düzeye indirmektir.
Kaygı ne zaman sorun olur?
Kaygı kendi başına kötü bir şey değildir; sınava çalıştıran, tehlikeden koruyan yararlı bir duygudur. Sorun, kaygının olayla orantısız hâle gelmesi ve kapanmamasıdır. Yaygın kaygı bozukluğunda kişi neredeyse her konuda endişelenir: sağlık, iş, para, sevdiklerinin başına gelebilecekler. Endişe biter bitmez yerine yenisi gelir.
Sık görülen belirtiler
- Çoğu gün süren, durdurulamayan endişe
- Sürekli tetikte olma, kolay irkilme
- Kaslarda gerginlik, baş ve boyun ağrısı
- Uykuya dalamama ya da gece sık uyanma
- Odaklanmakta zorlanma, zihnin sürekli dolu olması
- Mide-bağırsak şikâyetleri, iştah değişimi
- Karar vermekte zorlanma, sürekli güvence arama
Neden "kendi kendine geçmiyor"?
Kaygı, kaçınmayla beslenir. Endişelendiren şeyden uzak durmak kısa vadede rahatlatır, uzun vadede kaygıyı büyütür; çünkü zihin "kaçtım, demek ki gerçekten tehlikeliydi" sonucunu çıkarır. Aynı şekilde sürekli güvence aramak ("iyi miyim?", "bir şey olmaz değil mi?") anlık rahatlatır ama bağımlılık yaratır.
Görüşmelerde ne yapıyoruz?
Kaygının hangi durumlarda yükseldiğini, arkasındaki düşünce kalıplarını ve onu ayakta tutan davranışları birlikte haritalandırıyoruz. Sonrasında endişeyi yönetme becerileri, gevşeme çalışmaları ve kaçınılan durumlarla kademeli karşılaşma üzerinde çalışıyoruz. Hedef kaygıyı yok etmek değil — bu mümkün de değil — onu hayatınızı yönetmeyecek bir seviyeye indirmek.
Sık sorulanlar
Kaygı bozukluğu ile stres arasındaki fark ne?
Terapiye başlamak için çok mu erken?
Kaygı için nefes egzersizleri yeterli mi?
Uzm. Psk. Buse Bozkurt
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu. Kayseri Kocasinan'daki ofisinde çocuk, ergen ve yetişkinlerle çalışıyor. Oyun terapisi, çocuk ve ergenlerde bilişsel davranışçı terapi, DEHB ve ebeveyn danışmanlığı alanlarında uygulayıcı eğitimleri bulunuyor; WISC-R zekâ testi ve sürekli dikkat testi uygulamaktadır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi yerine geçmez. Yaşadığınız durumun değerlendirilmesi için bir uzmanla görüşmeniz önerilir.